РЕВИЗОР
Бу воқеа 1970 йил сентябрь ойида бўлган. Мен армиядан ҳизматни ўтаб келгач, бир қатор кариндошларни йўқлаб чиқмоқда эдим. Сентябнинг 20-22 кунлари аммамларни кўргани уларнинг қишлоғига бордим. Пахта терими роса қизиған пайт, уйда қариялардан бошқа хеч кимни кундузи топиб бўлмайди. Шу сабаб ҳамма билан кўришиш учун икки кеча меҳмон бўлишга тўғри келди.
Аммамнинг катта ўғли, бўлам колхоз раисининг волгасини хайдар экан. Мен кетишмни айтсам, ўзим машинада шаҳарга олиб чиқиб қўяман деб, саҳар ишига кетди. Раислар кечаси соат 2-3 ларгача пахта пунктида ёки мажлисларда бўлишиб кундузи ухлар экан. Шу сабаб бўлам мени шаҳарга олиб бориб қўяман деган экан.
Мана соат кундузи 2 ларда йўлга чиқдик, шаҳаргача 20-22 км. Бир оз юргач очиқ магазинни кўриб, мен сигарет олиб олай дедим, олифталик қилиб раиснинг шляпаси мошинада экан, кийиб олган эдим. Бўлам майли бор нима олсанг олиб ол, деб машинани тўхтатди. Мен виқор билан волгадан тушиб магазинтамон юрдим. Магазинга киришим билан сотувчи қиз:
- Ассалому-алейкум, келинг меҳмон -деб қарши олди. Уст бошига назар солсам шу бир ойлик чамасидаги келинчак. Мен саломига билинар-билинма алик олиб :
-Мудир қаерда?-деб сўрадим.
-Ярим соат олдин РайПога ҳисобот топшргани кетган эди, ичкарига киринг-деб склад тамон бошлади. Менинг уст-бошим ва шляпани кўриб ревизор ёки текширувчи деб ўйлапти чоғимда. Мен ҳам сир бермай орқасидан ичкарига кирдим. Ичкарида кичкинагина сўрига кўрпачалар солинган;
-Марҳамат, ўтиринг мен хозир чой дамлайман-деб сотувчи югуриб-елиб гангиб қолди. Мен чой ичмаслигимни айтиб складни айлана бошладим, ҳар ҳил ноёб моллар кўп.
-Нима учун бу моллар сотувга қўйилмай бу ерда чанг босиб ётибди-дедим.
-Мен бир сотувчиман, мудир нимани сот деса - ўшани сотаман, мен хозир-деб складдан чикиб кетди ва бориб эшикни беркитиб келди. Сотувчи:
-Мудир айтган эдилар сизнинг келишингизни ва мана шу тугунни тайёрлаб қўйган эдилар - деб бир тугунчани сўрига қўйди ва-Мудир сизнинг кўнглингизни кўтаришни ҳам буюрган-деб арман коньягини чикариб сўрига қўйди. Очиб пиёлаларга қуйиб иккаламиз ичдик.
-Тўй қачон бўлган, куёв бола нима иш қилади-деб сўрадим.
-16 августда тўй бўлган, куёв бола тракторчи, хозирги кунда кечаси соат 1-2ларгача ишлайди-деди.
-Бу янги келинчакни қийнаб қўйибдику-деб, ёнимга имладим. Келиб ўтиргандан кейин секин кўкракларини уқалаб, иккинчи қўлимни чотига олиб бордим, қаршилик кўрсатмай илжайиб қўйди. Мен ишим кўплигини (бўлам машинада мени кутиб ўтирибдику) айтиб, ечинишни буюрдим. Лозимини ечиб кўйнагини кўтарган эди, мен кўйнакни ҳам еч дедим. Айтганимни қилиб қип ялангоч бўлди. Уни ечинганини тамоша қилиб қўтоқ тошдай қотди. Сўрига ётқизиб шимимни туширдимда қўтоқни бошини хўллаб туприк билан амига олиб бордим ва секин тиқдим. Кўзига қарасам шундай ялиниш билан қараябди:
-Нимага бундай караябсан?
-Жон ака сиқинг, тиқинг, бўлмаса ўлиб қоламан-деса бўладими.
Ўзим армиядан энди келган, амга чанқаган йигит бўлганим учун босиб юбордим, билмадим уч минут ишладимми йўқми амини тўлдириб бўшандим. Унга қарасам вой жоним деб мени кучоклаб ўпиб кетди, чанқаганим учун 2 минут ўтмай қўтоқ яна турди буни кўриб дарров яна келинчак оёкларини буклаб ётди. Яна бир марта сикдим, билмайман қанча сикканимни лекин роса ами билан қўтоғимни қисиб олди. Бўлди қилгач дарров сув олиб қўтоқни ювди, амини ҳам ювиб кийиндик:
-Мен комиссия эмасман, текширган келганим йўқ, тугунингни олиб қўй, мени хурсанд қилганинг учун катта раҳмат, менга бир пачка Прима сигаретидан берсанг бўлди-дедим.
-Мен учун энг юқори комиссиясиз, қачон келсангиз магазин ревизияга тайёр, сизга катта раҳмат, буларни олиб кетинг, мана бу эса янгамга- деб бир кийимлик хон атлас ҳам қўшиб тугунни қўлимга берди ва амига ишора қилиб- Қачон хохласангиз ревизия қилаберасиз-деди.
Қўлимда тугун ва бир пачка прима билан машинага ўтирсам бўлам ухлаб ўтирибди. Кетдик
деб мени шаҳарга олиб бориб қўйди.
Бизнинг даврда қўтоқ суриш, ам ялаш каби ишқий ўйинлар йўқ эди. Бергиси келса дарров лозимини ечар эди. Жалаблар эса лозим ўрнига, пасти лозим усти йўқ лозимнинг поччаларини кийиб юришар эди. Кўйнагини кўтарсанг бўлди, чоти очиқ.
Мана шунақа воқеалар ҳам бўлиб туради.